Zapalony znicz tak mocno wrósł w naszą tradycję i kulturę, że dzisiaj trudno wyobrazić sobie cmentarze bez jego szczególnego światła. Pomimo tego obecnie mało kto zdaje sobie sprawę, skąd ten zwyczaj się wziął oraz co tak naprawdę oznacza. Jaka jest prawdziwa symbolika zniczy i dlaczego zapalamy je na grobach naszych zmarłych?
Czego symbolem jest znicz?
Zapalony znicz ma bardzo głęboką symbolikę, która jest zakorzeniona w pierwotnych wierzeniach, później częściowo zasymilowanych przez tradycję wczesnochrześcijańską. Poganie traktowali płomień jako symbol życia i boskiej energii przenikającej cały wszechświat. Ze względu na swoje właściwości miał moc oczyszczania oraz stwarzał możliwość kontaktowania się z zaświatami. Jednocześnie często uznawany był za barierę, która chroni przed siłami zła oraz nieczystymi duchami. Co w czasach chrześcijaństwa symbolizował znicz? Znaczenie jego płomienia wiązało się przede wszystkim z Jezusem przedstawianym jako „światłość świata”. Wyrażał on nadzieję na życie wieczne i zmartwychwstanie, jednocześnie stanowiąc most pomiędzy światem widzialnym oraz niewidzialnym.
Przeczytaj: Co oznaczają symbole na nagrobkach?
Dlaczego stawia się znicze na cmentarz?
Znaczenie zniczy, tak kiedyś, jak i obecnie, wiąże się ze szczególną symboliką światła. Zwyczaj zapalania ognia na grobach ma pochodzenie pogańskie, gdy wierzono, że ma on moc ochrony i oczyszczania. Według przekonań naszych przodków płomień odpędzał złe duchy i oświetlał drogę duszom zmarłych, które miały wracać na ziemię w noc z 31 października na 1 listopada. Dlatego też powszechnym zwyczajem było palenie ognisk na cmentarzach, grobach samobójców oraz w miejscu śmierci zmarłych tragicznie.
Co symbolizują zapalone znicze?
Co oznacza znicz dzisiaj? Pomimo rozpowszechnienia się chrześcijaństwa, zwyczaj oświetlania grobów nie przeminął, a jedynie zmienił swój wydźwięk. Obecnie symbolika znicza nawiązuje przede wszystkim do nadziei na zmartwychwstanie i życie wieczne, a on sam stanowi wyraz pamięci oraz przywiązania. Zapalony na grobach postaci ważnych dla danej społeczności oddaje znów cześć oraz wdzięczność dla ich dokonań. Co istotne, znicze można zapalać nie tylko na pełnowymiarowych grobach ziemnych, ale także grobach urnowych. O różnicach pomiędzy tymi rodzajami mogił przeczytasz tutaj: Czym jest grób urnowy i co sprawia, że warto wybierać nagrobki urnowe?
Co daje zmarłemu znicz?
Chociaż dzisiaj już mało kto wierzy, że zmarli odwiedzają ziemię i potrzebują światła, jakie daje znicz, symbol ten wciąż pozostaje aktualny. Pomimo tego, że według naszych przekonań zapalenie go pozostaje bez wpływu na losy duszy osoby zmarłej, może stanowić ważny duchowy gest dla jego najbliższych. Zapalony znicz pozwala na okazanie troski i pamięci, a także jest jednym z najważniejszych sposobów na to, jak czcić pamięć o zmarłym. Tym samym może pomóc przejść przez etap żałoby.
Kiedy palić znicze na grobach?
W związku z tym, co oznacza znicz na cmentarzu, współcześnie z jego zapalaniem nie trzeba się ograniczać wyłącznie do okresu Wszystkich Świętych. Po tego typu symbol pamięci można z powodzeniem sięgać bowiem przez cały rok. Jednocześnie jako ciekawostkę można potraktować fakt, że według wierzeń funkcjonujących w niektórych rejonach Polski zapalenie znicza na grobie w dniu pogrzebu przynosiło pecha. Zwyczaj ten miał swoje źródło w przekonaniu, że przez 40 dni po śmierci dusza zmarłego krąży po ziemi, a zapalony znicz może uniemożliwić jej odejście do nieba. Jednocześnie miał on przynosić pecha osobie, która go postawiła, a nawet sprowadzać śmierć. Dzisiaj również warto zrezygnować z palenia zniczy na świeżo założonym grobie, jednak z zupełnie innych powodów. Umieszczenie ognia wśród wiązanek ze świeżych kwiatów może zwiększyć ryzyko pożaru oraz stwarzać niepotrzebne zagrożenie. Chociaż symbol znicza pozostaje aktualny również w okresie bezpośrednio po śmierci, najlepiej jest poczekać do momentu uprzątnięcia grobu po pogrzebie. Opieka nad grobami we Wrocławiu jest jedną z usług, które realizuje nasz zakład. Działamy na rynku już od ponad 30 lat, wspierając rodziny zmarłych w organizacji pogrzebów i kremacji oraz innych działaniach oddających hołd pamięci osobom im bliskim.
