Odprawa pośmiertna jest jednym ze świadczeń, o jakie można się ubiegać po śmierci bliskiej osoby. Wypłacana przez pracodawcę zmarłego pozwala zabezpieczyć byt rodziny w pierwszych miesiącach po jego odejściu. Komu może zostać przyznana odprawa pośmiertna? Jakie dokumenty należy złożyć? Poznaj odpowiedzi na najważniejsze pytania.
Co wypłaca pracodawca po śmierci pracownika?
Jeśli osoba zmarła pełniła stosunek pracy w chwili śmierci lub pobierała zasiłek z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, pracodawca jest zobowiązany do wypłacenia jej rodzinie odprawy pośmiertnej. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy ten ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie przyznane przez firmę ubezpieczeniową pokrywa lub przewyższa należne świadczenie. Jeśli znów suma ta byłaby niższa niż odprawa pośmiertna, firma zatrudniająca zmarłego jest zobowiązana pokryć różnicę.
Zobacz również, jakie są inne formalności, które trzeba załatwić po śmierci bliskiego.
Jaka jest wysokość odprawy pośmiertnej?
Ze względu na charakter, jaki ma odprawa pośmiertna, wysokość świadczenia jest ustalona odgórnie odpowiednimi przepisami kodeksu pracy. Przy jej obliczaniu bierze się pod uwagę przede wszystkim okres zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy.
Ile wynosi odprawa pośmiertna? Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do wypłacenia kwoty równiej:
- 1-miesięcznemu wynagrodzeniu, jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 10 lat,
- 3- miesięcznemu wynagrodzeniu, jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 10 lat,
- 6- miesięcznemu wynagrodzeniu, jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 15 lat.
Jeżeli odprawa pośmiertna pracownika należy się więcej niż jednej osobie, świadczenie dzielone jest równo pomiędzy nich. Z kolei w przypadku, gdy należy się ona tylko jednej osobie, pracodawca wypłaca połowę należnej kwoty.
Sprawdź również warunki otrzymania renty rodzinnej.
Kto dziedziczy odprawę pośmiertną?
Najbliżsi zmarłego są pierwszymi osobami, którym należy się odprawa pośmiertna. Dla kogo jeszcze to świadczenie ma zastosowanie? Wśród uprawnionych znajdują się przede wszystkim pozostały współmałżonek oraz inni członkowie rodziny, którzy spełniają warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej. Według aktualnych przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2025 roku są to:
- dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione do 16 roku życia lub 25 roku życia, jeśli się uczą,
- wnuki, rodzeństwo i inne dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem przez nie pełnoletności, z wyłączeniem dzieci przyjętych w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka – przy spełnieniu dodatkowych warunków,
- rodzice (biologiczni, ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające) – jeśli spełniają warunki jak dla wdowy, a zmarły bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania.
Dowiedz się też co to jest renta wdowia i jak ją otrzymać.
Jak obliczyć wysokość odprawy pośmiertnej?
Niezależnie od tego, ilu miesięcznym wynagrodzeniom ma odpowiadać odprawa pośmiertna, komu przysługuje i który pracodawca ma ją wypłacić, jeśli zmarły był zatrudniony w kilku miejscach jednocześnie, jej podstawę oblicza się według takich samych zasad, jakie obowiązują przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego. Pod uwagę bierze się więc:
- wynagrodzenie stałe uwzględniające stawkę miesięczną w wysokości z miesiąca nabycia prawa do odprawy pośmiertnej,
- składniki przysługujące za okresy nie dłuższe niż miesiąc w wysokości średniej z 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odprawy,
- składniki przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc w wysokości średniej z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do odprawy.
Warto wiedzieć również, jak się ma odprawa pośmiertna a podatek. Świadczenie to jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych niezależnie od tego, kto i w jakiej wysokości je otrzymuje.
Czy pracodawca musi wypłacić odprawę pośmiertną?
Pracodawca nie może decydować, o tym, komu należy się odprawa pośmiertna, jak liczyć jej podstawę albo czy w ogóle ją wypłacać. Jeśli istnieją osoby spełniające warunki do jej otrzymania, świadczenie musi zostać im oddane. Warto przy tym pamiętać, że odprawa pośmiertna należy się wyłącznie w przypadku, gdy zmarły pełnił stosunek pracy, a więc miał umowy o pracę, został powołany, wybrany, mianowany lub dysponował spółdzielczą umową o pracę.
Formalności i dokumenty – co jest potrzebne do staranie się o odprawę pośmiertną?
Można się zastanawiać, jak przyznawana jest odprawa pośmiertna – na wniosek czy z urzędu – dlatego też warto wiedzieć, że świadczenie to jest wypłacane jedynie po dopełnieniu odpowiednich formalności u pracodawcy zmarłego. Prócz wniosku należy przedstawić także inne dokumenty, w tym zaświadczenia i akty stanu cywilnego jak przy staraniu się o rentę rodzinną.
Jeśli szukają Państwo wsparcia w załatwianiu formalności z rejestracją zgonu lub uzyskaniem świadczeń, a także szukają podpowiedzi, jakie dokumenty do kremacji są wymagane, zapraszamy do kontaktu. Możemy zadbać również o to, by organizacja pogrzebu we Wrocławiu stała się o wiele łatwiejsza, a sama ceremonia godnie oddawała hołd bliskiej osobie zmarłej.
