Poczucie pustki, bezsenność, brak energii czy wycofanie z relacji często są naturalnym etapem żałoby. Zdarza się jednak, że cierpienie nie słabnie, zaczynając przeradzać się w depresję po stracie bliskiej osoby. Objawy nie zawsze są oczywiste, dlatego warto wiedzieć, kiedy żałoba przestaje być naturalną reakcją na stratę i staje się stanem wymagającym profesjonalnego wsparcia.
Jak wygląda depresja po stracie bliskiej osoby?
W psychologii od lat funkcjonuje pojęcie żałoby, czyli naturalnego procesu adaptacji po stracie. To złożona, wieloetapowa reakcja emocjonalna, która – choć niezwykle trudna – pełni funkcję uzdrawiającą. Pozwala pożegnać się ze zmarłym i docelowo odzyskać równowagę.
Żałobie często towarzyszy obniżenie nastroju, które może być odbierane jako depresja. Po śmierci bliskiej osoby ciało i umysł nierzadko wchodzą w stan silnego kryzysu. Najpierw pojawia się szok i poczucie odrealnienia, a następnie głęboki smutek, tęsknota i cała gama trudnych emocji. W klasycznej żałobie stany te jednak mają charakter falowy i trudne momenty przeplatają się z chwilami spokoju.
Inaczej sprawa wygląda, gdy w grę wchodzi kliniczna depresja po stracie bliskiej osoby. Objawy wówczas nie tylko nie mijają z upływem czasu, ale wręcz przybierają na sile.
Czym różni się depresja od smutku? Fizjologiczna żałoba nie jest tym samym, co depresja. Po śmierci rodzica, męża, czy dziecka można doświadczyć silnych emocji, jednak obniżony nastrój staje się chorobą, dopiero gdy zostaną spełnione określone kryteria diagnostyczne.
- Permanentny brak ulgi – o ile w żałobie ból uderza falami, o tyle depresja po śmierci wiąże się ze stałym poczuciem pustki i przygnębienia.
- Destrukcyjne, głębokie poczucie winy – depresja po stracie bliskiej osoby często przesuwa uwagę osoby cierpiącej z samego faktu straty na własną osobę. Pojawia się bolesna, irracjonalna autokrytyka oraz obsesyjne myśli, że dało się zrobić więcej.
- Głęboki kryzys somatyczny – kiedy pojawia się kliniczna depresja po śmierci mamy, współmałżonka lub innej bliskiej osoby, ciało reaguje w charakterystyczny sposób. Często występują zaburzenia snu, wahania apetytu, chroniczne zmęczenie lub silne bóle, np. stały ucisk w klatce piersiowej czy migreny.
- Myśli rezygnacyjne i samobójcze – w przypadku chorujących na depresję po stracie bliskiej osoby objawy mogą obejmować również konkretne myśli. Czasami rozwija się przekonanie, że dalsza egzystencja nie ma najmniejszego sensu, a jedynym sposobem na ucieczkę przed cierpieniem jest „dołączenie” do zmarłej osoby.
Przeczytaj także: Jak czcić pamięć o zmarłym i dlaczego to takie ważne?
Ile trwa depresja po śmierci bliskiej osoby?
Depresja po śmierci męża, dziecka czy innej bliskiej osoby, rozumiana jako fizjologiczne obniżenie nastroju, trwa zazwyczaj od kilku tygodni do kilku/ kilkunastu miesięcy. W tym czasie ciało i umysł stopniowo dochodzą do równowagi, powoli adaptując się do nowej rzeczywistości.
Co innego, gdy w przebiegu żałoby rozwija się kliniczna depresja. Po śmierci matki, ojca czy dziecka ból emocjonalny wówczas nie tylko nie słabnie, ale z czasem zaczyna obejmować coraz więcej obszarów życia. Bez podjęcia celowanej psychoterapii lub włączenia leków stan ten może trwać latami.
Zobacz: Co zrobić z rzeczami po zmarłej osobie?
Gdzie szukać pomocy w depresji?
Podejrzewasz, że rozwinęła się u Ciebie depresja? Po śmierci męża objawy nie ustępują, a ból staje się coraz trudniejszy do zniesienia? Pamiętaj, że nie musisz przechodzić przez to samodzielnie. Sięgnięcie po profesjonalne wsparcie to krok w stronę poprawy funkcjonowania.
Zanim udasz się do specjalisty na miejscu, możesz skorzystać z telefonów zaufania. Są one w pełni anonimowe i bezpłatne:
- 116 123 – Kryzysowy Telefon Zaufania
- 22 484 88 01 – Antydepresyjny Telefon Zaufania Fundacji ITAKA
Specjalistyczną pomoc można uzyskać także stacjonarnie, przede wszystkim w centrach zdrowia psychicznego. Przyjmują tam psychiatrzy i psychoterapeuci, którzy dobrze wiedzą, czym jest depresja. Gdzie po pomoc we Wrocławiu się zwrócić?
- Centra Zdrowia Psychicznego (w ramach NFZ) – na terenie Wrocławia działają dedykowane Punkty Zgłoszeniowo-Koordynacyjne (PZK), np. przy Dolnośląskim Centrum Zdrowia Psychicznego (ul. Wybrzeże J. Conrada-Korzeniowskiego 18) czy w ramach Wrocławskiego Centrum Zdrowia Psychicznego.
- Ośrodek Interwencji Kryzysowej (ul. Rydygiera 45-47) – działa w strukturach wrocławskiego MOPS-u. Oferuje bezpłatną, stacjonarną pomoc psychologiczną dla osób, u których żałoba zaczyna przybierać formę kryzysu psychicznego.
- Poradnie Zdrowia Psychicznego (PZP) – są rozsiane w różnych dzielnicach Wrocławia.
Pierwsze dni po stracie – niezbędne wsparcie
Zanim jednak przyjdzie czas na emocjonalne mierzenie się ze stratą, bliscy zmarłego często muszą zająć się kwestiami formalnymi i organizacyjnymi. W tak trudnej chwili ogromnym wsparciem mogą stać się specjaliści, którzy pomogą przejść przez wszelkie procedury związane z pochówkiem.
Nasz zakład pogrzebowy we Wrocławiu oferuje kompleksową pomoc, odciążając rodzinę zmarłego w najtrudniejszych momentach i przejmując na siebie wszystkie najważniejsze kwestie. Dzięki temu może się ona skupić się na przeżywaniu żałoby, bez konieczności mierzenia się z formalnościami i logistyką.
